The Prachakorn

ความหลากหลายใต้ตัวเลข: LGBTQ+ ในสังคมไทย


กุลภา วจนสาระ

01 กันยายน 2568
7



แล้วงานไพรด์ปีนี้ก็มีคำตอบให้กับสังคมว่าประเทศไทยมีจำนวนคนหลากหลายทางเพศอยู่เท่าไร

ไม่ว่าจะเป็นความบังเอิญหรือคำมั่นสัญญา ณ เวทีหนึ่งในบางกอกไพรด์ ฟอรั่มเมื่อปีที่แล้ว (2024) มีผู้เสนอว่าจะทำวิจัยสำรวจเพื่อคาดประมาณประชากรหลากหลายทางเพศในสังคมไทย ผ่านไปหนึ่งปี ในเวทีหนึ่งของบางกอกไพรด์ฟอรั่มปีนี้ (2025) ตัวเลขของคนหลากหลายทางเพศ (LGBTQ+) จากการสำรวจนั้นก็ปรากฏ

2.37% คือตัวเลขของคนหลากหลายทางเพศ (LGBTQ+) ที่ได้จากการสำรวจประชากรทั่วไป (population-based survey) จำนวน 9,588 คนใน 2,466 ครัวเรือน ในจังหวัดภาคกลางแห่งหนึ่งที่มีโครงสร้างประชากร การกระจายของกลุ่มอายุ และลักษณะความเป็นเมือง-ชนบทใกล้เคียงกับของประเทศ นับเป็นประเทศแรกและครั้งแรกของเอเชียที่ศึกษาสัดส่วนที่แน่ชัดของอัตราความชุกของประชากรหลากหลายทางเพศโดยใช้วิธีการสำรวจประชากรเพื่อคาดประมาณจำนวนประชากรหลากหลายทางเพศแบบนี้ 

ตัวเลขนี้เป็นการยืนยันอย่างชัดเจนถึงการมีอยู่ของคนหลากหลายทางเพศในสังคมไทย เป็นข้อมูลที่ได้จากการระบุอัตลักษณ์ทางเพศของคนในครัวเรือนโดยหัวหน้าครัวเรือนหรือตัวแทนเป็นส่วนใหญ่ (proxy report) ซึ่งอาจไม่ทราบเพศภาวะที่ตรงกับอัตลักษณ์ของสมาชิกในบ้านทุกคน แต่ก็เพียงพอที่จะทำให้เห็นภาพความหลากหลายที่อยู่ภายใต้ตัวเลข 2.37% นี้ เช่น ครัวเรือนไทยไม่ได้มีแค่คู่ชายหญิงเท่านั้น เพราะมีครัวเรือนที่ประชากรหลากหลายทางเพศเป็นหัวหน้าครัวเรือนร้อยละ 11.7 ผู้หญิงมีแนวโน้มเป็นคนหลากหลายทางเพศ (LGBTQ+) สูงกว่าผู้ชายเกือบทุกกลุ่มอายุ และกลุ่มอายุน้อยจะมีอัตราความชุกสูงกว่ากลุ่มอายุมากอย่างชัดเจน ซึ่งสอดคล้องกับผลการสำรวจในหลายประเทศ 

ที่น่าสนใจก็คืออัตลักษณ์ทางเพศของ LGBTQ+ ในครัวเรือนที่สำรวจส่วนใหญ่เป็นคนที่มีบุคลิกท่าทางและการแสดงออกทางเพศแตกต่างจากเพศกำเนิดที่เห็นได้ชัดเจน เกือบครึ่งหนึ่งของเพศกำเนิดชายได้รับการระบุอัตลักษณ์ว่าเป็นกะเทย/สาวประเภทสอง ขณะที่สองในสามของเพศกำเนิดหญิงถูกระบุอัตลักษณ์ว่าเป็นทอม/หญิงรักหญิง นอกจากนี้ ผู้หญิงถูกระบุว่ามีอัตลักษณ์ไบเซ็กชวล (รักได้ทั้งเพศหญิงและชาย) และแพนเซ็กชวล (รักได้ทุกเพศสภาพ หรือไม่สนใจในอัตลักษณ์ทางเพศของคู่) ในสัดส่วนที่สูงกว่าผู้ชายมาก 

นอกจากนี้ ก็ยังเห็นภาพในอนาคตของประชากรเพศหลากหลาย โดยการคาดประมาณจำนวนประชากรเพศหลากหลายด้วยวิธีส่วนประกอบ-รุ่นอายุ (cohort-component method) และค่าถ่วงน้ำหนักตัวอย่าง (weighted sample) พบว่าใน พ.ศ. 2567 ประเทศไทยมีจำนวนประชากรเพศหลากหลายประมาณ 1,586,918 คน เป็นเพศกำเนิดชาย 543,485 คน และเพศกำเนิดหญิง 1,043,433 คน และในอนาคตอีก 15 ปีข้างหน้าคือใน พ.ศ. 2572 พ.ศ. 2577 และ พ.ศ. 2582 ด้วยความเป็นไปได้ 3 ฉากทัศน์ดังภาพ

ท่ามกลางสีสันของขบวนพาเหรดและการเฉลิมฉลองในงานบางกอกไพรด์ปีนี้ ตัวเลข 2.37% ไม่ได้เป็นเพียงแค่ข้อมูลทางสถิติ หากแต่เป็นเสียงสะท้อนของการมองเห็น การยอมรับ และการนับรวมคนหลากหลายทางเพศเข้าไว้เป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทย เมื่อข้อมูลนี้ถูกเผยแพร่ในเวทีบางกอกไพรด์ ฟอรั่ม ก็ยิ่งตอกย้ำว่างานไพรด์ไม่ใช่แค่พื้นที่แห่งการเฉลิมฉลอง แต่ยังเป็นพื้นที่ที่ “ข้อมูล” ร่วมเป็นพลังเปลี่ยนแปลง เป็น “หลักฐาน” ที่ยืนยันถึงการมีอยู่ของผู้คนหลากหลายเพศ งานไพรด์ปีนี้จึงไม่ใช่เพียงเทศกาล แต่คือบทพิสูจน์ว่าความรัก ความหลากหลาย และความเท่าเทียม สามารถมีที่ทางได้อย่างมั่นคงในโครงสร้างทางสังคม ที่สามารถยืนยันด้วยข้อมูลตัวเลขเหล่านี้


เอกสารอ้างอิง

  • กุลภา วจนสาระ, กฤตยา อาชวนิจกุล และปัทมา ว่าพัฒนวงศ์. (2568). หลากหลายใต้ตัวเลข: การคาดประมาณประชากร LGBTQ+ ไทย. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล.

 


Tags :

CONTRIBUTOR

Related Posts
Copyright © 2020 สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล
ตำบลศาลายา อำเภอพุทธมณฑล จังหวัดนครปฐม 73170
โทรศัพท์ 02-441-0201-4 โทรสาร 02-441-9333
Webmaster: piyawat.saw@mahidol.ac.th