สวิตเซอร์แลนด์คือประเทศที่หลายคนนึกถึงเมื่อพูดถึงค่าครองชีพแพงติดอันดับโลก ยอดเขาทรงพีระมิดบนกล่องขนมช็อกโกแลต และวิวทะเลสาบสลับภูเขา แต่กลับไม่เคยอยู่ในแผนการเดินทางของผู้เขียนเลย จนกระทั่งเพื่อนร่วมทางขาประจำคะยั้นคะยอหลายครั้งว่าอยากไปสวิตเซอร์แลนด์ เพราะเธอเคยไปมาแล้วและยังประทับใจไม่หาย โดยเธอมีเงื่อนไขว่า “ขอไปช่วงที่อากาศไม่หนาว ใส่เสื้อผ้าสบาย ๆ เหมือนอยู่เมืองไทยบ้าง” ส่วนผู้เขียนเองก็มีเงื่อนไขเช่นกันคือ “ขอใช้ระบบขนส่งสาธารณะเป็นหลัก เพราะอยากจะใช้บริการระบบรถไฟที่ขึ้นชื่อว่าเชื่อถือได้และตรงต่อเวลามากที่สุดแห่งหนึ่งของโลก ซึ่งเราเลือกเดินทางในเดือนกรกฎาคม ช่วงที่อากาศร้อนมากเหมือนอยู่เมืองไทย แต่มีกลางวันที่ยาวนานทำให้มีเวลาเดินเที่ยวได้เต็มที่ตั้งแต่เช้าจนถึงค่ำ
ซึ่งจากที่ได้เดินทางหลายเมืองพบว่า ระบบขนส่งที่เชื่อมต่อกันอย่างน่าตกใจ ทั้งรถไฟ รถราง รถบัส และเรือ ที่ตารางเวลาเดินทางประสานกันอย่างไร้รอยต่อ การเดินทางที่ต้องเปลี่ยนขบวนหลายครั้งกลับเป็นเรื่องง่าย เมื่อรถไฟจอด รถรางก็มาถึง หรือเมื่อเดินลงจากรถกระเช้า ก็มีรถบัสรอรับเพื่อพาเดินทางต่อทันที
เราเริ่มต้นจากเมือง Geneva ก่อนจะเดินทางต่อไปยัง Zermatt ไปสำรวจทั้งยอดเขา Matterhorn และ Gornergrat แวะเที่ยวโซนภูเขาและหมู่บ้านเล็ก ๆ ในพื้นที่ Berner Oberland ที่มองเห็นภูเขาได้อย่างเต็มตาแข่งกับทะเลสาบที่หันซ้ายก็เจอหันขวาก็เห็น และไม่ลืมที่จะเที่ยวเมืองหลวงเพื่อเยี่ยมชมหมีสัญลักษณ์แห่งเมือง Bern และเดินทางต่อไปเมือง Luzern เมืองริมทะเลสาบสวย ๆ และปิดท้ายด้วย Zurich เมืองที่ไม่ใช่เมืองหลวงแต่เป็นเมืองใหญ่ที่สุดของประเทศ และพบว่าการเดินทางที่สะดวกสบายเป็นอย่างไรที่สวิตเซอร์แลนด์
แต่ถ้าจะต้องเลือกสถานที่เที่ยวสุดประทับใจขอยกให้กับทะเลสาบ Oeschinensee ทะเลสาบสีฟ้าเทอร์ควอยซ์ท่ามกลางหุบเขาในเขต Berner Oberland วันที่เดินทางไปมีฝนตกหนักพอดี เราตัดสินใจหลบฝนในร้านอาหารหนึ่งเดียวที่ตั้งอยู่ใกล้กับทะเลสาบ และรอฝนหยุดตกจนฟ้าเปิด ซึ่งภาพที่ปรากฏตรงหน้าหลังฝนหยุดนั้นคือ คุ้มค่ากับการรอคอยมากจริงๆ
รูปภาพ บรรยากาศทะเลสาบ Oeschinensee หลังฝนตก
รูปภาพโดย: ผู้เขียน
แม้การเดินทางจะต้องต่อรถไฟ เดินเท้า และขึ้นรถกระเช้า แต่กลับไม่รู้สึกถึงความลำบาก เพราะตลอดเส้นทางเราได้เดินผ่านหมู่บ้านเล็ก ๆ เนินหญ้าสีเขียว และวิวภูเขาที่สวยจนไม่อยากละสายตา จึงไม่แปลกใจที่ใครๆ ก็ยกให้สวิตเซอร์แลนด์เป็นจุดหมายปลายทางที่ต้องมาให้ได้ โดยเฉพาะภูเขาในโซน Berner Oberland หลายแห่งที่ทำให้อยากจะกลับมาเดินเท้าขึ้นเขา และใช้เวลาเดินเล่นซึมซับบรรยากาศในหมู่บ้านอีกสักรอบ
รูปภาพ: กระท่อมไม้หลังเขาระหว่างเดินเขาจาก Lauterbrunnen ไป Murren
รูปภาพโดย: ผู้เขียน
“อะไรนะ ร้านอาหารปิดแล้ว นี่เพิ่งจะหกโมงเย็นเองนะ” แม้จะพอรู้มาบ้างแล้วว่าร้านค้าและร้านอาหารในสวิตเซอร์แลนด์จะปิดร้านในวันอาทิตย์ แต่ก็ไม่ได้คาดคิดว่าในวันธรรมดาบางร้านก็ปิดค่อนข้างเร็วเหมือนกัน เหตุผลก็คือเขาต้องการให้ประชาชนมีสมดุลระหว่างชีวิตและการทำงาน (work-life balance) และได้มีช่วงเวลาพักผ่อนอย่างแท้จริง เพราะตามกฎหมายแรงงานของสวิตเซอร์แลนด์ (The Swiss Labour Act) มีการกำหนดห้ามจ้างงานในวันอาทิตย์ ยกเว้นแต่ว่ามีการแจ้งขออนุญาตกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้ว แต่เรื่องนี้ก็ไม่ใช่ปัญหาใหญ่สำหรับนักท่องเที่ยว เพียงแค่ต้องเตรียมเสบียงไว้ล่วงหน้า และถ้าฉุกเฉินจริงๆ ยังมีร้านสะดวกซื้อบริเวณสถานีรถไฟที่ยังเปิดให้บริการในวันอาทิตย์แต่อาจจะปิดเร็วกว่าวันอื่นเท่านั้นเอง
นอกจากความประทับใจจากการเดินทางแล้ว สิ่งที่น่าสนใจคือสวิตเซอร์แลนด์ยังเป็นประเทศที่ผู้คนอยากไปใช้ชีวิตแม้ค่าครองชีพจะสูงก็ตาม ส่วนหนึ่งเป็นเพราะรายได้เฉลี่ยที่สูง คุณภาพชีวิต ความปลอดภัย และบริการสาธารณะที่มีประสิทธิภาพ ประเด็นนี้สะท้อนได้จากผลประชามติเมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2569 ที่ประชาชนส่วนใหญ่ในประเทศสวิตเซอร์แลนด์ไม่เห็นด้วยกับข้อเสนอให้จำกัดจำนวนประชากรของประเทศอยู่ที่ไม่เกิน 10 ล้านคน แม้ว่าข้อมูลจากสำนักงานสถิติแห่งสหพันธรัฐ (Federal Statistical Office - FSO) ระบุว่าในปี 2568 จำนวนประชากรสวิตเซอร์แลนด์อยู่ที่ประมาณ 9.1 ล้านคน ในจำนวนนี้เป็นผู้มีสัญชาติอื่นถึง 28% ของจำนวนประชากรทั้งหมด ผลการลงประชามติแสดงให้เห็นถึงความเชื่อมั่นว่าประเทศยังสามารถรักษาคุณภาพชีวิตและรองรับการเข้ามาของแรงงานต่างชาติได้ต่อไป
หลังจากได้สัมผัสทั้งระบบขนส่งที่ไร้รอยต่อ และการใช้ชีวิตที่ใกล้ธรรมชาติ ก็พอจะเข้าใจได้ว่าทำไมหลายคนจึงยอมจ่ายค่าครองชีพที่สูงเพื่อแลกกับคุณภาพชีวิตที่ดี
